Orange Pi 5B SBC ได้รับอิมเมจ Ubuntu Desktop และ Audio Production พร้อมแก้บั๊ก Bluetooth/Wi-Fi ที่ถูกมองข้ามนาน 8 ปี

โครงการ ubuntu-rockchip ของ Joshua Riek เคยมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้ผู้ใช้สามารถติดตั้งและใช้งานระบบปฏิบัติการบนบอร์ดคอมพิวเตอร์แบบ Rockchip SBC ได้อย่างเสถียร แต่เนื่องจากปัญหาความเหนื่อยล้าจากการพัฒนา และการขาดการสนับสนุน เขาจึงตัดสินใจยุติบทบาทในช่วงปลายปี 2024 และเก็บโครงการไว้ในสถานะ Archived (ยุติการพัฒนา)

แต่ความพยายามของเขาไม่ได้สูญเปล่า เพราะผู้ใช้ GitHub ชื่อ defcom5-rockchip ได้ทำการ Fork โครงการดังกล่าวและเปิดตัวดิสโทร Linux ที่ใช้ Ubuntu 24.04 จำนวน 2 รุ่น ซึ่งรองรับการใช้งานบน Orange Pi 5B โดยมีการผสานการแก้ไขปัญหาสำคัญ 2 รายการสำหรับโมดูล WiFi และ Bluetooth Ampak AP6275P หนึ่งในนั้นเป็นแพตช์ที่ Cypress ได้แก้ไขไว้ตั้งแต่ปี 2018 แล้ว แต่ต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะถูกนำมารวมอยู่ในอิมเมจระบบปฏิบัติการของ Rockchip อย่างเป็นทางการ

คำอธิบายโดยย่อของอิมเมจระบบปฏิบัติการทั้งสอง

Pi Desktop v1.0-beta – ดิสโทรสำหรับใช้งานเป็นเครื่องเดสก์ท็อปในชีวิตประจำวัน โดยมีการปรับแต่งเคอร์เนล VOP2/dclk เพื่อรองรับการแสดงผล 4K@120Hz, รองรับการถอดรหัสวิดีโอด้วยฮาร์ดแวร์, ไม่มี Snap และระบบเก็บข้อมูลการใช้งาน (Telemetry) รวมถึงมีฟีเจอร์ “Self-healing Bluetooth” ซึ่งเป็นบริการที่ทำงานเบื้องหลัง สามารถกู้คืนการทำงานของชิป AP6275P เมื่อ Bluetooth ค้างได้โดยอัตโนมัติภายในเวลาประมาณ 10 วินาที
Pi Studio v1.3 — ดิสโทรที่ออกแบบมาสำหรับงานด้านการผลิตเสียง (Audio Production) โดยใช้เคอร์เนลแบบ Low-latency (PREEMPT/1000Hz) มาพร้อมกับ Sonic Pi และ AI Copilot ที่รันภายในเครื่องบน NPU ของ RK3588 รวมถึงใช้ PipeWire ที่ทำงานร่วมกับ JACK ได้อย่างโปร่งใส

รีโพซิทอรีทั้งสองด้านบนมีเพียงลิงก์สำหรับดาวน์โหลดอิมเมจแบบไบนารีและเอกสารประกอบเท่านั้น ส่วนซอร์สโค้ดจริงอยู่ในโครงการที่ Fork มาจาก ubuntu-rockchip ขณะที่รายละเอียดเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหา WiFi และ Bluetooth ทั้งสองรายการถูกอธิบายไว้ในระบบติดตามปัญหา

Fix 1 — Bluetooth ไม่ทำงานหลังบูตเมื่อเปิดใช้งาน WiFi (Boot Race) สาเหตุเกิดจากสคริปต์เริ่มต้นของระบบเรียกคำสั่ง rfkill unblock all, ทำให้ WiFi ถูกเปิดใช้งานระหว่างที่กำลังโหลดเฟิร์มแวร์ Bluetooth (patchram) บนชิปที่ใช้ทรัพยากรร่วมกัน ส่งผลให้เกิดอาการ เช่น: อุปกรณ์hci0 อยู่ในสถานะ DOWN, ค่า MAC Address เป็น null, แสดงข้อความผิดพลาด HCI Reset opcode 0x1003 failed: -49, Bluetooth ถูกปิดใช้งาน (เป็นสีเทา) จนกว่าจะรีบูตเครื่องแล้วโชคดีจึงจะกลับมาใช้งานได้ แนวทางแก้ไขคือเปลี่ยนมาใช้ rfkill unblock bluetooth พร้อมเพิ่มกระบวนการตรวจสอบและลองใหม่ verify/retry. A/B ผลการทดสอบบนบอร์ดเดียวกันพบว่า: เฟิร์มแวร์เดิม: สำเร็จ 0 จาก 1 ครั้ง, เวอร์ชันที่แก้ไขแล้ว: สำเร็จ 4 จาก 4 ครั้ง รวมถึงผ่านการทดสอบตั้งแต่การบูตครั้งแรกหลังแฟลชอิมเมจใหม่ โดยเปิดใช้งาน WiFi ตลอดเวลา
Fix 2 — เสียง Bluetooth กระตุกเมื่อ WiFi สแกนเครือข่าย (Runtime Coexistence) นักพัฒนาได้นำค่าพารามิเตอร์ Cypress ที่เผยแพร่ตั้งแต่ปี 2018 (btc_params8/1/50) มาปรับใช้กับไฟล์ NVRAM ของโมดูล AP6275P ส่งผลให้ปัญหาเสียง Bluetooth กระตุกระหว่างที่ WiFi กำลังสแกนหาเครือข่ายหมดไป ผู้พัฒนาระบุว่านี่เป็นครั้งแรกที่พารามิเตอร์ดังกล่าวถูกนำมาใช้ในดิสโทร Linux ที่มุ่งเน้นแพลตฟอร์ม Rockchip

อย่างไรก็ตามข้อจำกัดคือดิสโทรทั้งสองรองรับเฉพาะ Orange Pi 5 เท่านั้น โดยยังไม่รองรับบอร์ด Rockchip RK3588 รุ่นอื่น ๆ รวมถึง Orange Pi 5 Pro นอกจากนี้ยังมีการตั้งข้อสังเกตว่าบอร์ด Raspberry Pi ก็อาจประสบปัญหาลักษณะเดียวกับที่กล่าวถึงใน Fix 2 เช่นกัน

แปลจากบทความ : Orange Pi 5B SBC gets Ubuntu Desktop and Audio Production OS images with Bluetooth/Wi-Fi fix missed for 8 years